Natural Resources Protection
Ang lupa at dagat ay hindi mana ng iilan
Ang Ligawasan Marsh, ang mga baybayin ng Tawi-Tawi at Basilan, at ang kabundukan ng Lanao ay ang tunay na kayamanan ng Bangsamoro. Iisa lang ang gawain: ipasa ito nang buo sa susunod na henerasyon.
Para kanino ito
Para sa magsasaka, mangingisda, at kabataang nakakakita ng pagbabago
Para sa mangingisdang paliit nang paliit ang huli. Para sa magsasakang hindi na matantiya ang tag-ulan. Para sa kabataang gustong may maipasa pang gubat at karagatan sa kanilang mga anak.
“Hindi kailangang pumili sa pagitan ng kabuhayan at kalikasan. Ang mangingisdang walang isda ay walang kabuhayan — magkasama sila, hindi magkalaban.”
Ang pangako
Apat na hakbang para sa kalikasan
Palaw Rangers
Institusyonalisadong community ranger — may sahod, may sanay, may legal na awtoridad — para sa forest patrol at anti-illegal fishing. Trabaho at proteksyon sa iisang programa.
Reforestation
Muling pagtatanim sa mga watershed na pinagmumulan ng tubig ng Lanao at Maguindanao, kasama ang mga barangay bilang katuwang at hindi bilang manonood.
Proteksyon ng karagatan
Marine protected areas na aktwal na binabantayan, at pagtatapos sa illegal at destructive na pangingisda na sumisira sa bahura.
Climate-smart na sakahan
Binhing matibay sa tagtuyot, maayos na patubig, at edukasyon sa pag-aangkop — hindi lang tulong pagkatapos ng bagyo.
Kung gusto mo ng mas malalim
Ang mga detalye
Nakatiklop ang mga ito para hindi mabigat sa cellphone. I-tap kung ano ang gusto mong basahin.
Sino ang magiging Palaw Ranger?
Mga taga-komunidad mismo — kadalasan ay mangingisda at magsasaka na alam na ang lugar nang mas mabuti kaysa kahit sinong konsultant. Ang programa ay nagbibigay ng sanay, kagamitan, at regular na sahod, at bukas sa mga kababaihan at kabataan.
May youth track para sa 15–17 anyos na may pahintulot ng magulang: edukasyon, tree planting, at coastal clean-up — hindi patrol.
Ano ang kaugnayan sa Ligawasan Development Authority Act?
Ang Ligawasan Marsh ay parehong ecological na yaman at pinagkukunan ng kabuhayan ng libo-libong pamilya. Ang panukalang batas ay lumilikha ng awtoridad na may mandatong pangalagaan ito habang binubuo ang agri-business na hindi ito sisira.
Ang panganib na iniiwasan namin ay ang karaniwang pattern: development authority na nagiging kasangkapan lang ng malalaking interes. Kaya nakatali ito sa Bottom-Up Budgeting at sa pampublikong pag-uulat.
Ano ang magagawa mo
Tatlong paraan para makatulong dito
Mag-volunteer dito
Reforestation, coastal at marine protection, forest patrol, climate-smart agriculture education, o waste management at community clean-up. Sabihin sa amin kung alin ang bagay sa iyong lugar.
Mag-sign up →Maging miyembro
Kumuha ng PBB Membership ID na may lagda at litrato mo — patunay na kasama ka sa kilusan.
Pumunta sa form →G — Green Economy
Ang proteksyon ng kalikasan at ang paglikha ng trabaho ay iisang programa. Basahin kung paano.
Basahin →